Veiligheid is iets wat iedereen aangaat, maar niet iedereen ervaart het op dezelfde manier. Bijna 10.000 vrouwen markeerden onlangs specifieke plekken op een Nederlandse kaart waar zij zich onveilig voelen. Op bijna 14.000 locaties gaven vrouwen aan dat zij er niet prettig over straat durven lopen. Op meer dan de helft van die plekken is de vrouwen zelf of iemand die zij kennen ook daadwerkelijk iets overkomen. Die cijfers vertellen een duidelijk verhaal: het gevoel van bescherming en geborgenheid is voor veel mensen in Nederland nog lang geen vanzelfsprekendheid.
Waar vrouwen zich het meest bedreigd voelen
Uit het onderzoek van Pointer en het AD blijkt dat vrouwen in heel Nederland plekken aanwijzen waar zij liever niet alleen komen. Dat zijn niet alleen donkere steegjes of verlaten parkeerterreinen. Ook drukke winkelstraten, openbaar vervoer en uitgaansgebieden worden regelmatig genoemd. Vrouwen beschrijven ervaringen zoals nagefloten worden, achtervolgd worden of aangesproken worden op een manier die onprettig voelt. Het gaat daarbij niet altijd om zware misdrijven, maar ook om kleinere incidenten die samen een groot gevoel van onrust geven. Dat gevoel heeft een naam: sociale onveiligheid. Het betekent dat mensen zich in de openbare ruimte niet op hun gemak voelen, ook al heeft er niet per se iets ernstigs plaatsgevonden.
Grote steden scoren het hoogst op criminaliteitscijfers
Amsterdam staat in 2024 bovenaan de lijst van meest criminele steden van Nederland, gevolgd door Rotterdam. Dat heeft grotendeels te maken met de omvang van die steden en de grote aantallen mensen die er wonen en komen. Meer mensen betekent statistisch gezien ook meer incidenten. Toch zegt dat niet alles over hoe prettig of onprettig een buurt is om in te wonen. In grote steden zijn ook buurten die hoog scoren op leefbaarheid en sociale cohesie. En in kleinere gemeenten kunnen mensen zich juist heel onveilig voelen, terwijl de criminaliteitscijfers daar laag zijn. Het gevoel van bescherming hangt dus niet alleen samen met statistieken, maar ook met de omgeving, het tijdstip en de persoonlijke situatie van mensen.
Wat helpt om je beter beschermd te voelen
Er zijn dingen die mensen zelf kunnen doen om zich zekerder te voelen op straat. Goed verlichte routes kiezen is een simpele maar doelgerichte maatregel. Een andere optie is om met iemand samen op te lopen of af te spreken in een buurt die je niet goed kent. Veel gemeenten hebben apps of meldpunten waar bewoners onveilige situaties kunnen doorgeven. Dat helpt de gemeente om gerichte maatregelen te nemen, zoals extra verlichting of meer toezicht in bepaalde gebieden. Buurten waar bewoners elkaar kennen en elkaar aanspreken, voelen ook veiliger aan. Sociale betrokkenheid speelt dus een grote rol bij het gevoel van bescherming, los van wat de politie of de gemeente doet.
Wat de samenleving kan verbeteren
Bescherming op straat is niet alleen een persoonlijke verantwoordelijkheid. Gemeenten, politie en andere organisaties spelen een grote rol in het creëren van een prettige en toegankelijke openbare ruimte. Goed onderhouden parken, werkende verlichting en zichtbare toezichthouders maken een buurt al een stuk aantrekkelijker en veiliger. Daarnaast is het belangrijk dat mensen die iets meemaken dat durven te melden. Veel incidenten worden niet aangegeven, omdat mensen denken dat het toch niets uithaalt of dat zij niet serieus worden genomen. Die drempel omlaag brengen is een taak voor instanties en voor de samenleving als geheel. Hoe meer meldingen er binnenkomen, hoe beter het beeld is van wat er speelt en hoe gerichter er gereageerd kan worden.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen sociale onveiligheid en criminaliteit?
Sociale onveiligheid gaat over het gevoel van onrust of bedreiging in de openbare ruimte, ook als er geen strafbaar feit heeft plaatsgevonden. Denk aan intimidatie, nagefloten worden of een dreigende sfeer op straat. Criminaliteit gaat over daadwerkelijke misdrijven die worden geregistreerd, zoals diefstal of geweld. Beide beïnvloeden hoe prettig mensen zich voelen in hun omgeving.
Zijn grote steden altijd gevaarlijker dan kleine gemeenten?
Grote steden hebben hogere criminaliteitscijfers, maar dat betekent niet automatisch dat elke wijk of buurt gevaarlijk is. In kleinere gemeenten kunnen mensen zich soms ook onveilig voelen, terwijl de geregistreerde cijfers laag zijn. Het gevoel van bescherming hangt af van veel factoren, zoals de inrichting van de omgeving en de betrokkenheid van buurtbewoners.
Wat kan ik doen als ik een onveilige plek wil melden?
Onveilige plekken kun je melden bij de gemeente, de politie of via een lokale meldapp. Sommige gemeenten hebben speciale formulieren op hun website. Door een melding te doen, geef je aan waar extra aandacht nodig is. Dat kan leiden tot maatregelen zoals betere verlichting of meer toezicht in de buurt.
Helpt het om als buurt samen te werken aan veiligheid?
Ja, buurten waar mensen elkaar kennen en op elkaar letten voelen aantoonbaar veiliger aan. Initiatieven zoals buurtapp groepen of een buurtpreventie team dragen bij aan een prettigere woonomgeving. Bewoners die verdachte situaties signaleren en melden, helpen mee om problemen vroeg aan te pakken.
Geef een reactie